حسين مير حيدر
مقدمه 11
معارف گياهى ( فارسى )
شرق و غرب دنيا مورد توجه محافل دانش و علم قرار داشت . دستنويس اوليهء اين كتاب غير مصور بود ولى ترجمهء نفيسى از آن شامل تصاوير بسيار زيبايى از گياهان طبى و همچنين حيوانات تحت عنوان Vienna Dioscorides در سال 512 پس از ميلاد مسيح در اطريش تهيه و به شاهزاده انيسيا جوليانا « 1 » اهدا گرديد كه در حال حاضر در كتابخانهء ملى اطريش در وين نگهدارى مىشود . در ايران : در دوران هخامنشى طب گياهى در ايران گسترش چشمگيرى داشته و اضافه بر تجربياتى كه در كشور وجود داشته از دستيافتههاى يونانى نيز استفاده مىشده است و حتى در آن دوران انواع طبيبها نامهاى خاصى داشتند از جمله پزشك براى طب عمومى و كارد پزشك براى جراح . در دورهء ساسانيان طب سنتى در ايران گسترش فراوان يافت و مدرسهء معروف طبى جندى شاپور تأسيس شد و از اقدامات معروف آن دوران تشكيل كنگرهء پزشكى است و از حكماى معروفى كه در آن كنگره شركت كردند جبرئيل ، طبيب معروف جندى شاپور و برزويهء طبيب ، حكيم معروف كه كتب حكماى هندى را ترجمه كرده ، بودند . پس از انقراض سلسلهء ساسانيان در دوران خلفاى عباسى مركز طبى جندى شاپور به بغداد انتقال يافت و جنبشى براى ترجمهء آثار طب يونان به زبان عربى شروع شد و شخصى به نام حنين بن اسحق عبادى به رياست دار الترجمه كه معروف است 90 نفر مترجم داشته ، برگزيده شد . از اولين پزشكان معروف ايرانى محمد زكرياى رازى است كه در 925 - 850 ميلادى مىزيسته و در فاصلهء سالهاى 320 - 314 هجرى قمرى وفات يافته است . زكرياى رازى مؤلف دايرة المعارف پزشكى است و قريب بيش از صد جلد كتاب و رساله نظير حاوى ، منصورى ، طب الملوكى و رسالهء آبله و سرخك و نظاير آن نوشته است و به رياست مركز طبى بغداد نيز برگزيده شد . ضمن اينكه از شاگردان مكتب بقراط و جالينوس بوده ولى به مثابه يك محقق دانشمند ، تقليد صرف در علم را جايز ندانسته و در كتابى تحت عنوان شكوك بر جالينوس انتقاداتى بر نظريات جالينوس كرده كه از نظر طبى معروف است . كتاب حاوى كبير رازى به نام Continens به زبان لاتين ترجمه شده است . مشهور است كه رازى در آخر عمر كور شد . پس از فوت رازى تا مدتى كتاب طب معروفى منتشر نگرديد تا دوران شيخ الرئيس ابو على سينا يعنى قرن پنجم هجرى قمرى كه كتابهاى متعددى به زبان
--> ( 1 ) . Anicia Juliana